ئېنېرگىيە ھەمكارلىقى! ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى ۋە ئىسپانىيە قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە ئىقتىدارىنى ئاشۇرۇش توغرىسىدا مۇزاكىرە ئېلىپ باردى

ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى ۋە ئىسپانىيەنىڭ ئېنېرگىيە ئەمەلدارلىرى مادرىدتا قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە سىغىمىنى ئاشۇرۇش ۋە نۆلگە چۈشۈرۈش نىشانىنى قوللاش توغرىسىدا مۇزاكىرە ئېلىپ باردى. سانائەت ۋە ئىلغار تېخنىكا مىنىستىرى ۋە COP28 نىڭ رەئىسى بولۇپ تەيىنلەنگەن دوكتور سۇلتان ئەل جابېر ئىسپانىيە پايتەختىدە ئىبېردرولا ئىجرائىيە رەئىسى ئىگناسىئو گالان بىلەن كۆرۈشتى.

دوكتور ئەل جابېرنىڭ ئېيتىشىچە، ئەگەر بىز پارىژ كېلىشىمىدىكى يەر شارىنىڭ ئىسسىپ كېتىش تېمپېراتۇرىسىنى 1.5 سېلسىيە گرادۇسقىچە چەكلەش نىشانىغا يېتىشنى ئۈمىد قىلساق، دۇنيا 2030-يىلغا بارغاندا قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە سىغىمىنى ئۈچ ھەسسە ئاشۇرۇشى كېرەك. ئەبۇزەبىدىكى پاكىز ئېنېرگىيە شىركىتى ماسدارنىڭ رەئىسى دوكتور ئەل جابېرنىڭ ئېيتىشىچە، نۆل چىقىندىنى پەقەت خەلقئارا ھەمكارلىق ئارقىلىقلا قولغا كەلتۈرگىلى بولىدۇ.

ماسدار ۋە ئىبېدرولا شىركەتلىرىنىڭ دۇنيا مىقياسىدا ھاياتنى ئۆزگەرتىدىغان قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە تۈرلىرىنى ئىلگىرى سۈرۈشتە ئۇزۇن ۋە پەخىرلىك تارىخقا ئىگە. بۇ تۈرلەر پەقەت كاربونسىزلىنىشقا تۆھپە قوشۇپلا قالماي، يەنە ئىشقا ئورۇنلىشىش ۋە پۇرسەتلەرنى ئاشۇرۇشقا تۆھپە قوشىدۇ، دېدى ئۇ. ئەگەر بىز كىشىلەرنى ئارقىدا قالدۇرماي ئېنېرگىيە ئۆتكۈنچى باسقۇچىنى تېزلىتىشنى ئويلىساق، بۇ دەل زۆرۈر بولغان نەرسە.

مۇبادالا تەرىپىدىن 2006-يىلى قۇرۇلغان ماسدار شىركىتى پاكىز ئېنېرگىيە ساھەسىدە دۇنياۋى رەھبەرلىك رولىنى ئوينىدى ۋە دۆلەتنىڭ ئىقتىسادىنىڭ كۆپ خىللىشىشى ۋە كىلىمات ھەرىكىتى كۈنتەرتىپىنى ئىلگىرى سۈرۈشكە ياردەم بەردى. ئۇ ھازىر 40 تىن ئارتۇق دۆلەتتە پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتىدۇ ھەمدە 30 مىليارد دوللاردىن ئارتۇق مەبلەغ سېلىنغان تۈرلەرگە مەبلەغ سالغان ياكى مەبلەغ سېلىشقا ۋەدە بەرگەن.

خەلقئارا قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە ئاگېنتلىقىنىڭ سانلىق مەلۇماتلىرىغا ئاساسلانغاندا، پارىژ كېلىشىمىنىڭ نىشانلىرىغا يېتىش ئۈچۈن، 2030-يىلغا بارغاندا، يىللىق قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە سىغىمى ئوتتۇرا ھېساب بىلەن يىلىغا 1000 گىگاۋات ئېشىشى كېرەك.

ئەبۇزەبى ئاگېنتلىقى ئۆتكەن ئايدا ئېلان قىلغان «دۇنيا ئېنېرگىيەسى ئۆتكۈنچى مەزگىلىنىڭ كەلگۈسى 2023» دوكلاتىدا، دۇنيا ئېنېرگىيە ساھەسىدىكى قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە سىغىمى ئۆتكەن يىلى رېكورت ياراتقان 300 گىگاۋاتت ئاشقان بولسىمۇ، ئەمەلىي ئىلگىرىلەش ئۇزۇن مۇددەتلىك كىلىمات نىشانىغا يېتىش ئۈچۈن لازىم بولغان دەرىجىدە يېقىن ئەمەسلىكىنى ئېيتتى. تەرەققىيات پەرقى داۋاملىق كېڭىيىۋاتىدۇ. گارلاند ئەپەندىنىڭ ئېيتىشىچە، ئىبېردرولا دۇنيا ئېھتىياجلىق بولغان پاكىز ۋە بىخەتەر ئېنېرگىيە مودېلىنى تەمىنلەشتە ئون نەچچە يىللىق تەجرىبىگە ئىگە بولۇپ، ئۆتكەن 20 يىلدا ئۆتكۈنچى مەزگىلگە 150 مىليارد ياۋرودىن ئارتۇق مەبلەغ سالغان.

يەنە بىر مۇھىم كوپراتىپلار يىغىنى يېقىنلىشىۋاتقان ۋە پارىژ كېلىشىمىگە ماسلىشىش ئۈچۈن نۇرغۇن خىزمەتلەرنى قىلىشقا توغرا كېلىۋاتقان بىر پەيتتە، سىياسەت بەلگىلىگۈچىلەر ۋە ئېنېرگىيەگە مەبلەغ سالىدىغان شىركەتلەرنىڭ پاكىز ئېلېكترلەشتۈرۈشنى ئىلگىرى سۈرۈش ئۈچۈن قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە، ئەقلىي ئىقتىدارلىق تور ۋە ئېنېرگىيە ساقلاشنى قوللىنىشقا سادىق بولۇشى ھەر قاچاندىكىدىنمۇ مۇھىم.

بازار قىممىتى 71 مىليارد ياۋرودىن ئاشقان ئىبېردرولا شىركىتى ياۋروپادىكى ئەڭ چوڭ، دۇنيادىكى ئىككىنچى چوڭ ئېنېرگىيە شىركىتى. بۇ شىركەتنىڭ 40 مىڭ مېگاۋاتتىن ئارتۇق قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارى بار بولۇپ، 2023-يىلدىن 2025-يىلغىچە بولغان ئارىلىقتا تور ۋە قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيەگە 47 مىليارد ياۋرو مەبلەغ سېلىشنى پىلانلىغان. 2020-يىلى، ماسدار شىركىتى بىلەن ئىسپانىيەنىڭ Cepsa شىركىتى ئىبېرىيە يېرىم ئارىلىدا قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە تۈرلىرىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش ئۈچۈن بىرلەشمە كارخانا قۇرۇشقا كېلىشتى.

خەلقئارا ئېنېرگىيە ئورگىنىنىڭ ئەڭ يېڭى دۇنياۋى سىياسەت قائىدىلىرىگە ئاساسەن ئېلان قىلغان سىياسەت سىنارىيەسىدە، پاكىز ئېنېرگىيەگە سېلىنغان مەبلەغنىڭ 2030-يىلغا بارغاندا 2 تىرىليون دوللاردىن ئېشىپ كېتىشى مۆلچەرلەنمەكتە.